Redactioneel. Productieve onderzekerheid: Het onvoorziene in planning, ontwerp en beheer

De economische crisis van de afgelopen jaren heeft haar weerslag op het gebied van ruimtelijke ordening en de bouwpraktijk: waar ook vroeger al werd geanticipeerd op verandering in gebruik of programma tijdens de levensduur van gebouwen en gebieden, is nu ook de voortgang van projecten zelf in het geding. De financiële instabiliteit maakt dat processen moeizamer verlopen, soms maanden of jaren worden stilgelegd of afgeblazen. Bovendien hebben snelle veranderingen in het politieke landschap ook hun weerslag op het beleid ten aanzien van ruimtelijke ordening en architectuur. De tussentijd, als de tijd tussen ontwerp en realisatie, is bijvoorbeeld een factor die een belangrijke rol speelt bij hedendaagse processen van stedelijke vernieuwing, zeker in een periode waarin veel projecten wegens financiële onzekerheden stagneren. Ontwerpers worden dus vandaag de dag geconfronteerd met onzekerheid ten aanzien van proces, gebruik en ontwikkeling. Nu is dat op zich niet nieuw. (Landschaps)architecten en stedenbouwkundigen bewegen zich per definitie tussen een bestaande en bekende situatie en een toekomstige, ongewisse. Ze hebben hoe dan ook te maken met aspecten als verandering en onbepaaldheid. In het ontwerpproces moet de ontwerper telkens opnieuw de afweging maken tussen bepalen, of definiëren en loslaten. Wat wellicht wel nieuw is, is de instabiliteit van de hele sociale, politieke, culturele en economische context waarin ruimtelijke projecten tot stand komen. De intellectuele en artistieke constructie van een nieuwe situatie, op welke schaal dan ook, vraagt vandaag een visie van de ontwerper; niet alleen ten aanzien ruimte, maar ook ten aanzien van tijd. Daarom vindt OASE het noodzakelijk de vraag te stellen, hoe de ontwerper deze onzekerheid productief in kan zetten. Met andere woorden: zit er een potentieel voor ontwerp in die onstabiele en veranderende samenleving en stedelijke context? En zo ja, welke houding dient een ontwerper dan aan te nemen? [...]